BÜTÇE TEORİ ve TEKNİKLERİ Ders Notları

  • 01 Haziran 2018
  • 262 kez görüntülendi.
BÜTÇE TEORİ ve TEKNİKLERİ Ders Notları

A) BÜTÇE ÖĞELERİ VE TAŞIMASI GEREKEN ÖZELLİKLER
• Tahmin,
• Tasdik,
• Tahdit,
• Tevzin
olarak bütçenin öğeleri 4’e ayrılır. Bütçe, devletin bir süre içindeki gelir ve gider tahminlerini gösteren gelirlerin toplanmasına giderlerin yapılmasına izin veren kanundur. BÜTÇE TEORİ ve TEKNİKLERİ Ders Notları:

B) BÜTÇE TEORİ VE TEKNİKLERİ – BÜTÇE HUKUKUNUN KAYNAKLARI

Bütçe hakkı halkındır. Kamu bilmem neyi (?) cinsi ve tutarı ile bu hizmetleri karşılayacak kamu gelirlerinin toplanması hakkında kararı verme yetkisine bütçe hakkı denir. Bu nedenle ilgili yıl bütçesi anayasaya aykırı olamaz.
Kanun hükmünde kararname (KHK), anayasamız gereği Bakanlar Kurulu çıkarabilir. (2019’dan sonra Cumhurbaşkanı) KHK ile bütçe yapılamaz.

Bakanlar Kurulu kanun, tüzük ve yönetmeliklere dayanarak bazı değişiklikler yapabilir. Kanunlar yasama organı tarafından yapılırken, tüzükler yürütme organı tarafından yapılır. Tüzükler, (?) kanunların uygulamalarını göstermek, kanunlara aykırı olmamak, Danıştay incelemesinden sonra tüzükler çıkarabilir.

Bakanlıklar, kamu tüzel kişilikleri kendi alanları için kanun, tüzüklerin uygulanmasını sağlamak için yönetmelik çıkarabilir. (?)

Bütçe kanunları, AYM yargısal denetimine tabiidir. (?) Bütçeye bütçeyi ilgilendirmeyen hükümler konulması halinde AYM tarafından iptal edilebilir.

Danıştay dava daireleri, kendi kararları veya ayrı ayrı uyuşmazlıkları olduğunda içtihadı birleştirme kararı uygular.

C) BÜTÇE HAKKININ TARİHSEL GELİŞİMİ

Bütçe hakkı ilk kez 1215 Magna Carta ile ortaya çıkmıştır.
Türkiye’de 2006 yılında performansa dayalı bütçe sistemi uygulanıyor. Kamunun tüketimi için kısa dönemde yapılan genellikle faydası en çok 1 (bir) yıl içinde kullanılarak tüketilen dayanıksız mallara yapılan harcamalardır. Örneğin: personel giderleri, genel yönetimi giderleri, kırtasiye giderleri vs.

Burada dikkat edilmesi gerekilen durum, eğitim-sağlık gibi alanlara yapılan harcamalar cari harcamalar arasındadır. Ancak sermaye güçlendirme yaptığı için yatırım giderlerine benzerler. Kalkınma veya cari yatırım denir. Örneğin: öğretmen-doktor maaşı eğitim-sağlık gideri olarak adlandırılır.

Yatırım harcaması ise, ekonominin verimliliğini, üretim kapasitesini, fiziki sermaye stokunu artırmak için yapılan uzun ömürlü harcamalardır. Yol-köprü yapımı, makine-teçhizat alımı vs. Örneğin: Hacettepe’ye ambulans almak yatırım harcamasıdır ama deney tüpü almak yatırım carisidir. Yani sağlık harcamaları arasına girer.

Transfer harcamaları yapıldıkları anda bir mal ve hizmet oluşturmayan belli kişi veya grupların satın alma gücünü artıran ayni-nakdi nitelikli gelir dağılımını doğrudan etkileyen harcamalardır.

Sosyal harcamalar verimsizdir çünkü tüketimi artırır. Devletten özel kesime fon transferi oluşturan harcamalardır. Örneğin: öğrenci bursları, emekli maaşları, dul-yetim aylıkları, yoksullara yapılan ayni-nakdi yardımlar vs.
İktisadi transferler, verimi ve üretimi artırıcıdır. Devletin üretimi desteklemek-üretim kapasitesini artırmak için yaptığı teşvik ve sübvansiyonları içerir.

Tüketicileri desteklemek için tavan fiyat uygulaması sosyal transfer olurken, üreticiyi desteklemek için taban fiyat uygulaması iktisadi transferdir.

Mali transferler ise genel bütçeli kuruluşlardan özel bütçeli kuruluşlara yapılan hazine yardımlarını içerir.
Borç-faiz ödemesi devletin almış olduğu-ödediği faizler bir tür transfer harcamalarıdır. Bunun nedeni borç faizlerinin karşılıksız olmasıdır. Anapara itfa tarihinde ödenirken, faizler karşılıksız ödenir. Türkiye’de borçların anaparaları hazine hesabından, faizleri bütçeden ödenir.

BÜTÇE TEORİ ve TEKNİKLERİ Ders Notlarıın tamamı:

Notu İndir

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ