Fiillerde Zaman (İş Oluş Hareket)

  • 16 Nisan 2018
  • 357 kez görüntülendi.
Fiillerde Zaman (İş Oluş Hareket)

FİİLLERİN ANLAM ÖZELLİKLERİ
Fiillerin Anlam Özellikleri
Fiiller anlam özelliklerine göre iş, oluş ve durum bildirirler.Fiiller üçe ayrılır ;
– İş (kalış) fiilleri.
– Durum(hare-ket)fiilleri.
– Oluş fiilleri.

1- İş (Kılış) Fiilleri
Öznenin iradesiyle, bir nesne üzerinde gerçekleşen, öznenin nesneyi etkilediğini ve o nesnenin de etkilendiğini gösteren fiillerdir.
Örnek: Bilgisayarı çocuklar bozdu.Fiil “bozdu”dur. “Kim bozdu?” dersek “çocuklar” cevabını alırız, “Neyi bozdu?” sorusuna da “bilgisayarı” cevabını alırız. Yapılan iş bilgisayar nesnesi üzerinden gerçekleşmiştir.İş fiilleri “kimi” ve “neyi” sorularına cevap verir.Ör: taşıyor, yazdık, açmalıyız, anlatsak, görelim, bilmişler, siliyordu…

2- Durum (Hareket) Fiilleri:
Eylemde nesnenin etkilenmediği fiillerdir. Durum fiilleri “kimi” ve “neyi” sorularına cevap vermezler. Öznenin süreklilik gösteren bir durumunu anlatan fiillerdir.
Ör: Sınıfın ortasında durmuş. Fiil “durmuş”tur. “kimi” ve “neyi” sorularına cevap alamayız. “Durma” belli bir süre devam etmektedir.
Ör: Uyumak, uyanmak, ölmek, susmak, oturmak, yatmak, uzanmak…

3- Oluş Fiilleri:
Bunlar da bir nitelik değişikliği, yani bir durumdan başka bir duruma geçildiğini veya geçilmekte olduğunu bildirirler.Gerçekleşmelerinde öznenin doğrudan etkisi yoktur.Daha çok “kendiliğinden olma” söz konusudur.
Ör: Bahçedeki ağaçlar yeşermiş. “yeşerme” ağacın bir etkisi yoktur. Yeşerme kendiliğinden olur.
Ör: Solmak, büyümek, bayatlamak, yeşermek, uzamak…

SORULAR
1)Aşağıdaki cümlelerde geçen hangileri iş fiili olanlara çarpı atınız.

Nazlı ,kimse uyanmadan çeşmeye gelirdi.

Bakraçlarla doldurduğu suyu annesine yetiştirdi.

Kimse yokken bana şarkılar söylerdi.

Güneş , her gün o tepeden doğardı.

Ayşe ,örgülü saçlarından çıkardığı boncukları,dallara dizerdi.

2)Aşağıdaki cümlelerde yer alan boşlukları verilen durum fiilleri ve kişilere göre tamamlayınız.
uyanmak
gülmek
kalkmak
susmak

Saatin sesini duyunca hızla yatağından ……………………………………
Nasrettin hoca fıkralarına hepimiz ………………………………………….
Sabahları kuşların cıvıltısıyla …………………………………………………..
Öğretmen sınıfa girince herkes ………………………………………………

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ